Cuá»™c khá»§ng hoảng kinh tế-tà i chÃnh vừa qua đã "đốt" Ä‘i khoảng 1/3 tà i sản thế giá»›i, nhưng không phải váºy mà vốn đầu tư bị kiệt quệ, ngược lại dòng tiá»n nhà n rá»—i trên thế giá»›i Ä‘ang tăng mạnh.
Thời gian qua, vâÌn đề nợ công của Mỹ vaÌ€ châu Âu Ä‘ang laÌ€ Ä‘iểm noÌng của kinh tÃªÌ thÃªÌ giÆ¡Ìi. PhoÌng viên TTXVN taÌ£i Geneva Ä‘ã coÌ buổi phỏng vâÌn ông PhaÌ£m Nam Kim - chuyên gia tư vâÌn taÌ€i chiÌnh taÌ£i ThuÌ£y Sĩ, đồng thá»i laÌ€ cựu giaÌm đôÌc Ngân haÌ€ng bang Vaud, ThuÌ£y Sĩ về thực traÌ£ng naÌ€y vaÌ€ taÌc động của noÌ tÆ¡Ìi kinh tÃªÌ Việt Nam.
Theo ông PhaÌ£m Nam Kim, những vấn đỠtà i chÃnh tà i chÃnh tại châu Âu và châu Mỹ thá»i gian qua Ä‘á»u phát sinh bởi lượng nợ công khổng lồ cá»§a các chÃnh phá»§ vượt quá khả năng chi trả cá»§a các quốc gia nói trên.
TÃnh đến thá»i Ä‘iểm 2010, nợ công cá»§a Mỹ lên đến 90,4% GDP, cá»§a khối liên minh châu Âu là 80,3% GDP. Äặc biệt, có những quốc gia có khối lượng nợ lá»›n như Hy Lạp 123% GDP; Italy 127% GDP, Iceland 142% GDP, ká»· lục thế giá»›i thuá»™c vá» Nháºt Bản vá»›i 197% GDP.
Hiện tượng nà y không có gì má»›i lạ, khởi đầu từ tháºp niên 80, ngưá»i ta nháºn thấy má»—i khi kinh tế suy yếu thì nợ công bắt đầu tăng vá»t và má»—i khi có bầu cá», nợ công cÅ©ng leo thang. Cho đến ngà y nay, mức nợ đã lên quá cao vì qua cuá»™c khá»§ng hoảng tà i chÃnh và kinh tế thế giá»›i vừa qua, các chÃnh phá»§ đã dốc ngân sách ra để má»™t mặt há»— trợ các tổ chức tÃn dụng, tà i chÃnh và doanh nghiệp, mặt khác, là m công tác xã há»™i, trợ giúp khối lao động thất nghiệp. Kết quả là má»™t số quốc gia Ä‘ang lâm và o tình trạng khó giải quyết những món nợ đã đến kỳ hạn.
Trong những tuần qua, khối Liên minh châu Âu (EU) đã dáºp tắt được "ngá»n lá»a" Hy Lạp, nhưng chưa thể nói là đã thoát hẳn được nguy cÆ¡, những "há»a hoạn nợ công" có thể bùng nổ bất cứ lúc nà o ở Italy, ở Iceland, Tây Ban Nha, Bồ Äà o Nha và rất có thể lan qua những quốc gia hà ng đầu EU như Äức (tổng nợ công là 2.000 tá»· euro, tương đương 82% GDP), Pháp (1.600 tá»· euro, tương đương 92% GDP), Anh (1.300 tá»· euro, tương đương 80% GDP).
Ngoà i ra, giải pháp đỠra cứu vãn Hy Lạp, gần má»™t ná»a là dá»±a trên sá»± há»— trợ cá»§a những ngân hà ng thương mại lá»›n tại châu Âu, nhưng chÃnh những ngân hà ng nà y vừa được khảo sát vá» khả năng quản lý rá»§i ro và 8 ngân hà ng đã được đánh giá là sẽ không thể qua khá»i má»™t cuá»™c khá»§ng hoảng kinh tế. Như váºy, nếu có những "cÆ¡n há»a hoạn" sau Hy Lạp, ai sẽ đứng ra để tà i trợ? Äó là câu há»i mà các chuyên gia Ä‘ang đặt ra và chÃnh vì váºy mà đồng euro sau thá»a ước vá» Hy Lạp chỉ tăng được thêm và i Ä‘iểm.
Vấn đỠnợ công cá»§a Mỹ, có lẽ sẽ được giải quyết ổn thá»a do Quốc há»™i sẽ thông qua tăng chỉ số nợ công và "ngá»n lá»a nợ công" ở nước nà y cÅ©ng sẽ được dáºp tắt. Tuy nhiên, nó sẽ tắt được bao lâu, khi nợ công đã ở mức rất cao.
Tóm lại, kinh tế Âu-Mỹ hoà n toà n chưa qua khá»i "cÆ¡n giông tố," sẽ còn phải qua nhiá»u cuá»™c thá» thách như ở Hy Lạp và đòi há»i sá»± sáng suốt và cương quyết cá»§a giá»›i lãnh đạo má»›i có thể mang lại sá»± phát triển thá»±c và bá»n vững. Trước mắt, má»™t nhà đầu tư dà i hạn sẽ chỉ phân bổ má»™t phần nhá» và o thị trưá»ng Âu-Mỹ và chá»§ yếu và o những doanh nghiệp có cÆ¡ sở bá»n vững và phát triển ngoà i khối Âu-Mỹ.
VỠảnh hưởng cá»§a tình hình kinh tế thế giá»›i tá»›i Việt Nam, chuyên gia PhaÌ£m Nam Kim cho rằng trước tiên, nên đỠcáºp đến những yếu tố tÃch cá»±c cho kinh tế Việt Nam. Cuá»™c khá»§ng hoảng kinh tế-tà i chÃnh vừa qua đã "đốt" Ä‘i khoảng 1/3 tà i sản thế giá»›i, nhưng không phải váºy mà vốn đầu tư bị kiệt quệ, ngược lại dòng tiá»n nhà n rá»—i trên thế giá»›i Ä‘ang tăng mạnh vá»›i số vốn được rút ra khá»i thị trưá»ng Âu, Mỹ sau những biến cố vừa rồi.
Dòng tiá»n nà y chá»n những cÆ¡ há»™i đầu tư nà o mang đến lợi nhuáºn cao và rá»§i ro thấp, cái mà há» khó kiếm được tại thị trưá»ng Âu-Mỹ và há» tin tưởng là thị trưá»ng cá»§a những ná»n kinh tế má»›i nổi sẽ mang lại những gì há» mong muốn. Việt Nam đã được xếp và o hạng mãnh hổ cá»§a những nước má»›i nổi. Äó là má»™t cÆ¡ há»™i rất tốt mà ta cần nắm bắt vì Việt Nam Ä‘ang cần những nguồn vốn khổng lồ để tái cấu trúc ná»n kinh tế và giữ được mức độ phát triển cá»§a những năm vừa qua. CÆ¡ há»™i nà y hoà n toà n trong tầm tay, nếu Việt Nam chứng tỠđược sá»± ổn định cá»§a ná»n kinh tế quốc gia cÅ©ng như khả năng ngăn chặn lạm phát.
Háºu quả tiêu cá»±c phát sinh từ những diá»…n biến tình hình thế giá»›i thì chá»§ yếu là trên lÄ©nh vá»±c ngoại thương. Tất nhiên, khi kinh tế thế giá»›i gặp khó khăn, xuất khẩu cá»§a Việt Nam cÅ©ng sẽ gặp khó khăn.
Vá»›i nhu cầu yếu Ä‘i thì sá»± cạnh tranh trên thị trưá»ng thế giá»›i sẽ khốc liệt hÆ¡n và vá»›i những mặt hà ng không có chất lượng cao so vá»›i các đối thá»§ cạnh tranh, chúng ta sẽ phải giảm giá. Kết cuá»™c, nếu giữ được xuất khẩu khối lượng như xưa thì kim ngạch sẽ giảm (lý luáºn nà y không áp dụng cho má»™t số mặt haÌ€ng thô, nhất là vá» nông lâm sản, giá cả thị trưá»ng đã tăng rất nhanh trong thá»i gian vừa qua)./.
Theo ông PhaÌ£m Nam Kim, những vấn đỠtà i chÃnh tà i chÃnh tại châu Âu và châu Mỹ thá»i gian qua Ä‘á»u phát sinh bởi lượng nợ công khổng lồ cá»§a các chÃnh phá»§ vượt quá khả năng chi trả cá»§a các quốc gia nói trên.
TÃnh đến thá»i Ä‘iểm 2010, nợ công cá»§a Mỹ lên đến 90,4% GDP, cá»§a khối liên minh châu Âu là 80,3% GDP. Äặc biệt, có những quốc gia có khối lượng nợ lá»›n như Hy Lạp 123% GDP; Italy 127% GDP, Iceland 142% GDP, ká»· lục thế giá»›i thuá»™c vá» Nháºt Bản vá»›i 197% GDP.
Hiện tượng nà y không có gì má»›i lạ, khởi đầu từ tháºp niên 80, ngưá»i ta nháºn thấy má»—i khi kinh tế suy yếu thì nợ công bắt đầu tăng vá»t và má»—i khi có bầu cá», nợ công cÅ©ng leo thang. Cho đến ngà y nay, mức nợ đã lên quá cao vì qua cuá»™c khá»§ng hoảng tà i chÃnh và kinh tế thế giá»›i vừa qua, các chÃnh phá»§ đã dốc ngân sách ra để má»™t mặt há»— trợ các tổ chức tÃn dụng, tà i chÃnh và doanh nghiệp, mặt khác, là m công tác xã há»™i, trợ giúp khối lao động thất nghiệp. Kết quả là má»™t số quốc gia Ä‘ang lâm và o tình trạng khó giải quyết những món nợ đã đến kỳ hạn.
Trong những tuần qua, khối Liên minh châu Âu (EU) đã dáºp tắt được "ngá»n lá»a" Hy Lạp, nhưng chưa thể nói là đã thoát hẳn được nguy cÆ¡, những "há»a hoạn nợ công" có thể bùng nổ bất cứ lúc nà o ở Italy, ở Iceland, Tây Ban Nha, Bồ Äà o Nha và rất có thể lan qua những quốc gia hà ng đầu EU như Äức (tổng nợ công là 2.000 tá»· euro, tương đương 82% GDP), Pháp (1.600 tá»· euro, tương đương 92% GDP), Anh (1.300 tá»· euro, tương đương 80% GDP).
Ngoà i ra, giải pháp đỠra cứu vãn Hy Lạp, gần má»™t ná»a là dá»±a trên sá»± há»— trợ cá»§a những ngân hà ng thương mại lá»›n tại châu Âu, nhưng chÃnh những ngân hà ng nà y vừa được khảo sát vá» khả năng quản lý rá»§i ro và 8 ngân hà ng đã được đánh giá là sẽ không thể qua khá»i má»™t cuá»™c khá»§ng hoảng kinh tế. Như váºy, nếu có những "cÆ¡n há»a hoạn" sau Hy Lạp, ai sẽ đứng ra để tà i trợ? Äó là câu há»i mà các chuyên gia Ä‘ang đặt ra và chÃnh vì váºy mà đồng euro sau thá»a ước vá» Hy Lạp chỉ tăng được thêm và i Ä‘iểm.
Vấn đỠnợ công cá»§a Mỹ, có lẽ sẽ được giải quyết ổn thá»a do Quốc há»™i sẽ thông qua tăng chỉ số nợ công và "ngá»n lá»a nợ công" ở nước nà y cÅ©ng sẽ được dáºp tắt. Tuy nhiên, nó sẽ tắt được bao lâu, khi nợ công đã ở mức rất cao.
Tóm lại, kinh tế Âu-Mỹ hoà n toà n chưa qua khá»i "cÆ¡n giông tố," sẽ còn phải qua nhiá»u cuá»™c thá» thách như ở Hy Lạp và đòi há»i sá»± sáng suốt và cương quyết cá»§a giá»›i lãnh đạo má»›i có thể mang lại sá»± phát triển thá»±c và bá»n vững. Trước mắt, má»™t nhà đầu tư dà i hạn sẽ chỉ phân bổ má»™t phần nhá» và o thị trưá»ng Âu-Mỹ và chá»§ yếu và o những doanh nghiệp có cÆ¡ sở bá»n vững và phát triển ngoà i khối Âu-Mỹ.
VỠảnh hưởng cá»§a tình hình kinh tế thế giá»›i tá»›i Việt Nam, chuyên gia PhaÌ£m Nam Kim cho rằng trước tiên, nên đỠcáºp đến những yếu tố tÃch cá»±c cho kinh tế Việt Nam. Cuá»™c khá»§ng hoảng kinh tế-tà i chÃnh vừa qua đã "đốt" Ä‘i khoảng 1/3 tà i sản thế giá»›i, nhưng không phải váºy mà vốn đầu tư bị kiệt quệ, ngược lại dòng tiá»n nhà n rá»—i trên thế giá»›i Ä‘ang tăng mạnh vá»›i số vốn được rút ra khá»i thị trưá»ng Âu, Mỹ sau những biến cố vừa rồi.
Dòng tiá»n nà y chá»n những cÆ¡ há»™i đầu tư nà o mang đến lợi nhuáºn cao và rá»§i ro thấp, cái mà há» khó kiếm được tại thị trưá»ng Âu-Mỹ và há» tin tưởng là thị trưá»ng cá»§a những ná»n kinh tế má»›i nổi sẽ mang lại những gì há» mong muốn. Việt Nam đã được xếp và o hạng mãnh hổ cá»§a những nước má»›i nổi. Äó là má»™t cÆ¡ há»™i rất tốt mà ta cần nắm bắt vì Việt Nam Ä‘ang cần những nguồn vốn khổng lồ để tái cấu trúc ná»n kinh tế và giữ được mức độ phát triển cá»§a những năm vừa qua. CÆ¡ há»™i nà y hoà n toà n trong tầm tay, nếu Việt Nam chứng tỠđược sá»± ổn định cá»§a ná»n kinh tế quốc gia cÅ©ng như khả năng ngăn chặn lạm phát.
Háºu quả tiêu cá»±c phát sinh từ những diá»…n biến tình hình thế giá»›i thì chá»§ yếu là trên lÄ©nh vá»±c ngoại thương. Tất nhiên, khi kinh tế thế giá»›i gặp khó khăn, xuất khẩu cá»§a Việt Nam cÅ©ng sẽ gặp khó khăn.
Vá»›i nhu cầu yếu Ä‘i thì sá»± cạnh tranh trên thị trưá»ng thế giá»›i sẽ khốc liệt hÆ¡n và vá»›i những mặt hà ng không có chất lượng cao so vá»›i các đối thá»§ cạnh tranh, chúng ta sẽ phải giảm giá. Kết cuá»™c, nếu giữ được xuất khẩu khối lượng như xưa thì kim ngạch sẽ giảm (lý luáºn nà y không áp dụng cho má»™t số mặt haÌ€ng thô, nhất là vá» nông lâm sản, giá cả thị trưá»ng đã tăng rất nhanh trong thá»i gian vừa qua)./.
Theo Äức Hùng/Geneva (Vietnam+)





